Sinds 1 januari 2026 staat op elke startverklaring een indicatief warmteverlies. Handig als eerste richtcijfer, te grof om een toestel op te bestellen.
De vraag komt elke herfst terug, dit jaar luider dan anders nu de gasprijs weer in de krant staat: hoeveel kW moet die warmtepomp hebben? Installateurs werken graag met een vuistregel per vierkante meter, en voor een snelle offerte begrijpen we dat. Alleen zegt de oppervlakte van uw woning weinig over wat ze aan warmte verliest. Een rijwoning uit 1970 met een pak dakisolatie en nog enkel glas aan de achterkant vraagt iets helemaal anders dan een nieuwbouw van dezelfde grootte. En twee nieuwbouwwoningen van 160 m² kunnen onderling nog een factor twee verschillen, door hun oriëntatie, hun glas en hun luchtdichtheid.
Het juiste vermogen volgt uit één berekening: het warmteverlies van uw woning op de koudste ontwerpdag, ruimte per ruimte, volgens de norm NBN EN 12831. Dat is wat wij doen voor bouwheren, architecten en installateurs in Sint-Niklaas, het Waasland en de rest van Vlaanderen, al dan niet samen met het EPB-dossier.
Sinds 1 januari 2026 drukt de EPB-software op de startverklaring en op het EPC-bouw een vereenvoudigde warmteverliesberekening af voor het beschermde volume van uw woning. VEKA bedoelt dat als hulp bij het kiezen van het vermogen van de warmteopwekker, en als eerste richtcijfer is het dat ook. Het blijft wel één getal voor het hele gebouw, berekend met de invoer van het EPB-dossier. Een kanttekening voor wie een startverklaring of EPC-bouw van januari of februari 2026 in handen heeft: softwareversie 15.5.0 rekende het resultaat in watt uit, maar toonde het als kilowatt. Staat er zoiets als ‘meer dan 1000 kW’, deel dan door duizend.
Bij renovaties met centrale verwarming vraagt EPB daarnaast een dimensioneringsnota voor het vermogen van de opwekker. VEKA zegt daar zelf over dat er geen detaillering per ruimte vereist is en dat het geïnstalleerde vermogen niet exact hoeft overeen te stemmen. Dat is het minimum voor het dossier, en als stavingsstuk volstaat het. Bij nieuwbouw met een E-peileis komt daar voor aanvragen vanaf 2023 nog een tweede nota bij, die van het afgiftesysteem: ze toont aan dat u met een ontwerpvertrektemperatuur van hoogstens 45 °C verwarmt. Die twee nota’s worden op de werf geregeld door elkaar gehaald.
Een warmtepomp vraagt meer dan dat minimum. Ze moet elke ruimte apart op temperatuur krijgen, ook de badkamer op de noordkant die 24 °C wil, en ze doet dat met water van hooguit 45 °C waar een oude ketel er 70 door de buizen stuurde.
Een warmtepomp die te groot is, start en stopt voortdurend. Installateurs noemen dat pendelen. Elke start kost rendement en slijtage, en u betaalt het twee keer: bij de aankoop, want elke kilowatt extra heeft zijn prijs, en daarna elke winter op de elektriciteitsfactuur. Modulerende toestellen vangen een deel op, maar ook zij hebben een ondergrens waaronder ze niet verder kunnen terugregelen.
Te klein voelt u in de koudste week van het jaar. Dan springt de ingebouwde elektrische weerstand bij, aan een rendement van één op één, net in de dagen waarin uw verbruik toch al het hoogst ligt.
De norm rekent met een ontwerpbuitentemperatuur, voor onze regio min acht graden. Op zo’n dag moet het toestel de woning net op temperatuur houden; de rest van het jaar heeft het marge over. Daarom rekenen wij het vermogen uit op die ene ontwerpdag en zoeken we daarna met uw installateur het toestel dat er het dichtst bij ligt, met de aanvoertemperatuur die uw vloerverwarming of radiatoren echt nodig hebben.
Een voorbeeld uit een nieuwbouwwoning die wij begeleidden. De ontwerpberekening zei: de vloerverwarming dekt de badkamer niet, er is 453 W nodig, dus komt er een elektrische handdoekdroger bij. In de EPB-aangifte betekent dat een extra energiesector en een hoger E-peil. Voor deze bouwheer stond daarmee ook zijn korting op de onroerende voorheffing op het spel.
Wij hebben die badkamer as-built nagerekend: elke wand met zijn werkelijke opbouw, de tussenvloer, de gemene muur, de binnendeur, de gemeten luchtdichtheid. Uitkomst: 240 W. De ontwerpwaarde was een forfait met veel marge, zoals dat vaker gaat. Door de ontwerptemperatuur van de badkamer licht te verlagen, binnen wat de norm toelaat, was de vloerverwarming voldoende en het dossier in orde. VEKA selecteerde het dossier later voor een deskcontrole; alle stavingsstukken lagen klaar. De bouwheer heeft er nooit iets van gemerkt. Voor dit soort rekenwerk is dat het mooiste compliment.
Sinds 1 maart 2026 is Mijn VerbouwPremie hervormd. Voor eigenaar-bewoners uit de twee hoogste inkomenscategorieën blijft enkel nog de premie voor een warmtepomp en een warmtepompboiler over, tot eind 2027. De bedragen zoals ze op vlaanderen.be staan:
Een premie van € 1.500 vangt geen toestel op dat één maat te groot gekozen is. Het verschil maakt u vóór de bestelling, met een berekening die een fractie kost van die ene maat extra. De voorwaarden en de aanvraag lopen via vlaanderen.be; in ons advies zetten we ze voor uw situatie op een rij.
Ilse is EPB-verslaggever sinds 2008, Bram sinds 2009, en met Rolus Bouwconsult zitten we sinds 2013 aan meer dan 1.700 dossiers in Sint-Niklaas, het Waasland en heel Vlaanderen. De rekensoftware is voor iedereen dezelfde; het verschil zit in wat erin gaat.
Een warmtepomp koopt u niet op de ontwerpberekening, maar op wat er werkelijk gebouwd is: de isolatie die geplaatst werd, de ramen die geleverd zijn, de luchtdichtheid die gemeten is. Pas dan weet u welk vermogen elke ruimte nodig heeft en hoe laag uw aanvoertemperatuur mag. Dat ene cijfer bepaalt drie facturen: de aankoop vandaag, het onderhoud elk jaar en de vervanging over vijftien jaar.
Als eerste richtcijfer wel, als bestelbon niet. Het is één getal voor het hele beschermde volume, berekend met de invoer van het EPB-dossier. Voor de keuze van het toestel en van de afgifte per ruimte heeft u een berekening per ruimte nodig. Kijk ook naar de datum op het document: versies van januari en februari 2026 tonen watt als kilowatt.
Minder dan de meeste mensen denken. Een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning van 150 à 180 m² komt op de ontwerpdag vaak onder de 5 kW uit; een niet-geïsoleerde woning uit de jaren zeventig van dezelfde grootte zit daar een veelvoud boven. Vandaar dat één vuistregel per vierkante meter voor beide niet kan kloppen.
Vaak hoeft dat niet, en dan zeggen we dat ook. Een nota die met forfaits en met één temperatuur voor het hele huis werkt, komt wel bijna altijd te hoog uit. Wij lezen zo’n nota graag na; klopt ze, dan hoort u dat van ons.
De dimensioneringsnota van het vermogen is een stavingsstuk voor uw EPB-dossier, bij renovatie met centrale verwarming en bij nieuwbouw van industriegebouwen; VEKA vraagt daarvoor geen detail per ruimte. De dimensioneringsnota van het afgiftesysteem toont aan dat u met hoogstens 45 °C verwarmt. Een warmteverliesberekening volgens NBN EN 12831 gaat verder: het vermogen per ruimte, als basis voor het toestel én voor de radiatoren of de vloerverwarming. Ze dient meteen als stavingsstuk voor beide nota’s.
Ja. Mijn VerbouwPremie is op 1 maart 2026 hervormd, maar de warmtepomppremie blijft, ook voor de hoogste inkomenscategorieën, tot eind 2027: € 1.500 voor lucht-water, € 4.000 voor geothermisch, € 800 voor hybride en € 300 voor lucht-lucht. De voorwaarden staan op vlaanderen.be onder Mijn VerbouwPremie.
Ja. De warmteverliesberekening is een aparte studie. We maken ze ook voor woningen waarvan het EPB-dossier bij een collega-bureau zit, en voor renovaties zonder EPB-plicht, zoals veel vergunningsvrije verbouwingen sinds maart 2026.
Bronnen: VEKA, EPB-nieuwsbrief van 5 januari 2026 en EPB-flash van 14 januari 2026 (indicatieve warmteverliesberekening op startverklaring en EPC-bouw; eenheidsfout softwareversie 15.5.0) · VEKA, EPB-nieuwsbrieven van maart 2026 en nr. 2026-04 van 29 juni 2026 (dimensioneringsnota vermogen opwekker, dimensioneringsnota afgiftesysteem, lagetemperatuurverwarming ≤ 45 °C) · EPB-pedia (VEKA), Warmteverliesberekening: vlaanderen.be/epb-pedia/rekenmethode/warmteverliesberekening · EPB-pedia, EPB-wijzigingen vanaf 2026: vlaanderen.be/epb-pedia/…/epb-wijzigingen-vanaf-2026 · Vlaanderen.be, Wijzigingen Mijn VerbouwPremie vanaf 2026: vlaanderen.be/…/wijzigingen-mijn-verbouwpremie-vanaf-2026 · NBN EN 12831-1 (warmteverliesberekening). Regelgeving geraadpleegd op 15 september 2026; pagina opgesteld op 5 oktober 2026.
Stuur ons uw plannen, of de vermogensnota die u al heeft. Wij rekenen het warmteverlies ruimte per ruimte uit en geven u binnen 5 werkdagen een eerlijk antwoord, ook als de nota van uw installateur gewoon goed is. Twijfelt u vooral of uw woning klaar is voor een warmtepomp, radiatoren en isolatie inbegrepen? Dan begint u met de warmtepompcheck. Wilt u meteen het hele plaatje, van schil tot technieken? Dan is een energieadvies de betere start.
Telefonisch bereikbaar op 03 336 81 83, ma/do/vr 9–11 u en di 13–15 u.
